Lễ hội Chôl Chnăm Thmây: Nét văn hóa đặc sắc của người Khmer

Vào tháng tư dương lịch, khắp các làng quê Khmer lại rộn ràng không khí lễ hội Chol Chnam Thmay, mang nét đặc sắc của người Khmer. Tiếng cười rộn ràng vang lên tạo nên khung cảnh đậm chất miền Tây. Lễ hội không chỉ là dịp vui chơi còn là thời điểm thiêng liêng để người Khmer sum vầy, tưởng nhớ tổ tiên và cầu mong năm mới bình an.

1. Giới thiệu về lễ hội Chol Chnam Thmay

Chol Chnam Thmay, hay còn gọi là Tết cổ truyền của người Khmer, thường diễn ra vào giữa tháng Tư dương lịch. Đây là dịp quan trọng trong năm, khi mọi người dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị lễ vật và mặc trang phục truyền thống để tham gia các nghi thức trong chùa.

Không khí lễ hội rất đặc biệt từ tiếng trống rộn ràng ở chùa làng, tiếng cười của trẻ nhỏ, đến mùi thơm của bánh tét, bánh ít lá gai tỏa ra từ các gian bếp. Dưới bóng cây trước nhà, người lớn bày mâm cúng tổ tiên, còn thanh niên tụ họp để cùng nhau nhảy múa, hát hò. Tất cả tạo nên một khung cảnh lễ hội sống động, ấm áp và gần gũi.

2. Nguồn gốc và truyền thuyết lễ hội

Lễ hội Chol Chnam Thmay không chỉ là một ngày lễ mà còn gắn với những câu chuyện truyền thống lâu đời, thể hiện lòng biết ơn và sự kính trọng với trời đất và tổ tiên.

2.1 Truyền thuyết về Thom Ma Bal

Theo truyền thuyết, Thom Ma Bal là một vị thần từng xuống trần gian giúp người dân Khmer vượt qua khó khăn, dạy cách trồng trọt và sống hòa thuận với thiên nhiên. Sau này, để tưởng nhớ ông, người Khmer tổ chức lễ hội hằng năm như một cách tri ân. Trong những điệu múa truyền thống, hình ảnh của vị thần này vẫn được tái hiện, như một phần quan trọng trong đời sống tinh thần người Khmer.

2.2 Sắc màu nghi thức

Từ sáng sớm, người dân đã có mặt tại chùa để chuẩn bị cho các nghi thức lễ hội. Thiếu nữ mặc áo dài truyền thống mang nước sạch từ giếng làng lên chùa, tưới lên tượng Phật và cầu mong bình an. Mùi trầm, tiếng tụng kinh và tiếng trống tạo nên một không khí trang nghiêm nhưng cũng rất ấm cúng. Đây cũng là dịp để du khách du lịch Khmer tìm hiểu rõ hơn về đời sống tâm linh của người Khmer.

3. Các nghi thức chính trong lễ hội

Chol Chnam Thmay gồm ba nghi thức chính, mỗi nghi thức mang một ý nghĩa riêng nhưng đều thể hiện lòng thành kính và mong ước về một năm mới tốt đẹp.

3.1 Nghĩa thứ nhất: Sang-Kran

Sang-Kran là nghi thức mở đầu lễ hội, diễn ra khi bước sang năm mới theo lịch cổ Khmer. Người dân đến chùa, mang theo nước thơm và hoa tươi để dâng lên tượng Phật. Mọi người cùng nhau tụng kinh, cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, nhà nhà an yên. Không gian yên tĩnh dưới bóng cây bồ đề khiến ai đến đây cũng cảm nhận được sự thư thái.

3.2 Nghĩa thứ hai: Won-bot

Tiếp sau là Won-bot, nghi thức mang tính gia đình rõ nét. Con cháu dùng nước sạch tưới nhẹ lên tay ông bà, cha mẹ, kèm theo lời chúc sức khỏe và an lành. Đây là khoảnh khắc gắn kết các thế hệ trong gia đình, thể hiện lòng hiếu thảo và đạo lý uống nước nhớ nguồn một giá trị cốt lõi trong văn hóa Khmer.

3.3 Nghĩa thứ ba: Lon-satk

Khi lễ hội sắp khép lại, nghi thức Lon-satk diễn ra trong sự lắng đọng. Gia đình cùng nhau dọn dẹp bàn thờ, thắp nến cầu nguyện cho năm mới bình an. Những bó hoa rực rỡ, ánh nến lung linh in bóng trên mặt nước tất cả như một lời chào tươi đẹp gửi tới tương lai. Thời điểm này, du lịch Khmer mang lại một cảm xúc lắng đọng, vừa thiêng liêng vừa gần gũi.

4. Các hoạt động văn hóa trong lễ hội

Lễ hội sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi các hoạt động vui chơi, nghệ thuật nơi cộng đồng thể hiện sự gắn kết và niềm vui.

4.1 Trò chơi dân gian

Buổi chiều, sân làng đầy ắp tiếng cười với những trò chơi quen thuộc: nhảy bao bố, kéo co, đập nồi. Trẻ em cười vang, người lớn cũng hào hứng tham gia. Khoảnh khắc ấy là dịp tuyệt vời để du khách du lịch Khmer hòa vào đời sống thường nhật, cảm nhận nét mộc mạc và vui tươi của miền quê Khmer.

4.2 Biểu diễn nghệ thuật

Khi đêm xuống, sân khấu dựng ngay sân chùa trở thành điểm hẹn văn hóa. Những điệu múa Romvong, Rô bầm, Lăm-thôn được biểu diễn bởi các thanh niên trong làng. Âm nhạc dân gian vang lên mộc mạc, nhưng cuốn hút, như kể lại câu chuyện của bao đời người Khmer bằng chính giai điệu quê hương.

5. Ý nghĩa văn hóa qua lễ hội

Lễ hội Chol Chnam Thmay là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Khmer. Qua từng nghi lễ, người ta thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên, gắn kết gia đình và cộng đồng. Với du khách du lịch Khmer, đây là cơ hội quý giá để hiểu hơn về văn hóa bản địa.

Tại Sóc Trăng hay Trà Vinh, giữa những ngôi chùa cổ và khu chợ đặc trưng, lễ hội hiện lên sống động, bình dị mà đậm đà bản sắc.

6. Ý nghĩa văn hóa qua xã hội

Ngoài giá trị tinh thần, lễ hội Chol Chnam Thmay còn góp phần quan trọng vào việc gìn giữ bản sắc dân tộc. Thế hệ trẻ được sống trong không khí lễ hội sẽ thêm biết  hiểu về nguồn cội. Từ Chùa Dơi, Chùa Xiêng Thô, đến những khu chợ đông vui, mỗi nơi đều phản ánh tinh thần cộng đồng và lòng hiếu khách đặc trưng của người Khmer.

7. Điều quan trọng khi tham gia lễ hội Chol Chnam Thmay

Để cảm nhận trọn vẹn lễ hội, điều đầu tiên là hãy giữ cho mình một tâm thế thoải mái. Sự tôn trọng phong tục địa phương là yếu tố cần thiết. Hãy cùng tham gia nghi thức rước nước, thử những món ăn truyền thống và hòa mình cùng cộng đồng tại Sóc Trăng, Trà Vinh hay Tây Ninh nơi văn hóa Khmer hiện diện đậm nét.

8. Địa điểm lưu trú MerPerle Nui Sam khi đến lễ hội Chol Chnam Thmay

Sau những trải nghiệm tràn đầy cảm xúc, bạn sẽ cần một nơi yên tĩnh để nghỉ ngơi. MerPerle Nui Sam nằm dưới chân núi Cấm, là lựa chọn lý tưởng cho hành trình du lịch Khmer. Khu nghỉ dưỡng có không gian xanh, hồ bơi hướng núi và phòng nghỉ sạch sẽ, nhiều phòng có ban công riêng để ngắm hoàng hôn.

Đặt phòng ngay!

Nhà hàng trong khuôn viên phục vụ món miền Tây như bánh xèo, lẩu mắm, cá nướng. Không khí ở đây yên bình, gần gũi thiên nhiên, thích hợp để thư giãn sau khi tham gia lễ hội Chol Chnam Thmay. Nếu đi cùng gia đình, bạn sẽ càng thấy tiện lợi bởi có xe điện di chuyển và khu vui chơi cho trẻ nhỏ.

Hành trình đến với lễ hội Chol Chnam Thmay tại MerPerle Nui Sam không chỉ là chuyến du lịch, mà là dịp để bạn sống chậm lại, cảm nhận trọn vẹn hồn văn hóa Khmer. Hãy để hành trình ấy mở ra cho bạn một thế giới đầy màu sắc, chân thành và sâu lắng.